18 września 2026 roku w Zamościu odbyła się konferencja naukowa „Muzeum w mieście UNESCO – dziedzictwo, edukacja, innowacje”, inaugurująca oficjalne obchody 100-lecia Muzeum Zamojskiego. Spotkanie stało się przestrzenią wymiany doświadczeń przedstawicieli muzeów, instytucji kultury, środowiska naukowego oraz instytucji zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego.
100 lat Muzeum Zamojskiego – rozmowa o przyszłości muzeów w miastach UNESCO
Jubileusz 100-lecia Muzeum Zamojskiego to nie tylko okazja do przypomnienia historii instytucji, jej zbiorów i dokonań kolejnych pokoleń muzealników. To również moment, by spojrzeć w przyszłość i zastanowić się nad rolą muzeum w dynamicznie zmieniającym się mieście historycznym.
Właśnie temu poświęcona była konferencja naukowa „Muzeum w mieście UNESCO – dziedzictwo, edukacja, innowacje”, która odbyła się 18 września 2026 roku w Sali Consulatus zamojskiego Ratusza.
Spotkanie koncentrowało się wokół wyzwań związanych z ochroną, zarządzaniem i popularyzacją dziedzictwa kulturowego w miastach historycznych, a także nad rolą współczesnych muzeów w budowaniu relacji pomiędzy dziedzictwem, mieszkańcami i nowoczesnymi technologiami.
Muzeum wpisane w krajobraz Zamościa
Pierwszą sesję konferencji – „Strategie ochrony i zarządzania” – otworzył Andrzej Urbański z Muzeum Zamojskiego, który przedstawił referat „Muzeum wpisane w krajobraz Zamościa – miasta UNESCO”.
Następnie Anna Marconi-Betka z Narodowego Instytutu Dziedzictwa mówiła o roli muzeów w ochronie i popularyzacji dziedzictwa w miastach wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Sesję zamknęło wystąpienie Marcina Zdanowskiego z Muzeum Okręgowego w Toruniu poświęcone pozycjonowaniu muzeum w mieście UNESCO i doświadczeniom toruńskim.
Dziedzictwo w perspektywie międzynarodowej i ogólnopolskiej
Druga sesja – „Międzynarodowe i ogólnopolskie konteksty” – poszerzyła perspektywę o doświadczenia innych miast i instytucji.
Dr Michał Niezabitowski z Muzeum Krakowa przedstawił temat rzeki w mieście Światowego Dziedzictwa UNESCO na przykładzie Krakowa.
O niematerialnym dziedzictwie i jego miejscu we współczesnym muzeum mówiły dr Katarzyna Wagner i Katarzyna Kuzko-Zwierz z Muzeum Warszawy, prezentując temat „Dom Niematerialnego Dziedzictwa”.
Między tradycją a nowoczesnością
Konferencję zakończył panel dyskusyjny „Muzeum 4.0 w miastach historycznych – jak nić tradycji połączyć z nowoczesną technologią?”.
To pytanie szczególnie mocno wybrzmiało w kontekście jubileuszu Muzeum Zamojskiego. Sto lat historii zobowiązuje do troski o zgromadzone dziedzictwo, ale jednocześnie stawia przed muzeum nowe zadania: rozwój nowoczesnych form edukacji, wykorzystanie technologii, dostępność oraz budowanie relacji ze współczesnym odbiorcą.
Jubileusz stał się więc okazją nie tylko do spojrzenia wstecz, lecz także do rozmowy o tym, jak muzeum może funkcjonować w przyszłości w mieście wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Pierwszy etap jubileuszowych obchodów
Konferencja była pierwszym ważnym wydarzeniem oficjalnych obchodów 100-lecia Muzeum Zamojskiego. Jubileusz łączy w sobie pamięć o stuletniej historii instytucji z refleksją nad jej przyszłością.
Organizatorzy wydarzenia składają podziękowania wszystkim prelegentom, uczestnikom oraz partnerom konferencji za obecność, merytoryczne spotkanie i wspólną rozmowę o miejscu muzeum w mieście historycznym.
Szczególne podziękowania kierujemy do Patronów obchodów jubileuszu 100-lecia Muzeum Zamojskiego: Prezydenta Miasta Zamość Rafała Zwolaka oraz Stowarzyszenia Muzealników Polskich.
Dziękujemy również Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego za objęcie konferencji naukowej patronatem honorowym.
Organizacja konferencji była możliwa również dzięki wsparciu Banku Pekao S.A. – Sponsora konferencji naukowej.
100 lat Muzeum Zamojskiego to historia zapisana w zbiorach, wystawach i pamięci kolejnych pokoleń. To również zobowiązanie, by tę historię rozwijać i tworzyć jej kolejne rozdziały.
